Rodzinny wieczór planszówek, gdy dzieci są w różnym wieku

Z dziećmi w różnym wieku warto zacząć od krótkiej gry, połączyć młodszych ze starszymi w zespoły i przed pierwszym ruchem uzgodnić uproszczenia zasad. Najmłodszy uczestnik powinien mieć własną decyzję do podjęcia, a starszy możliwość planowania. Poniżej przedstawiamy redakcyjne propozycje organizacji takiego wieczoru — do dopasowania do konkretnej gry i potrzeb domowników.

Wybierz grę, w której każdy może wykonać ruch

Zanim wyciągniesz pudełko, sprawdź liczbę graczy, przewidywany czas partii i czynności wymagane w każdej turze. Oznaczenie wieku jest punktem wyjścia, ale przy wspólnym stole znaczenie mają także czytanie, liczenie i znajomość podobnych gier. Takie kryteria wyboru wskazuje również poradnik Krainy Kiko.

Nasza propozycja: wybierz na początek znany tytuł, którego podstawowy ruch można pokazać na jednym przykładzie. Jeśli młodsze dziecko nie czyta, dorosły może odczytywać karty. Gdy jednak cała zabawa polega na samodzielnym odgadywaniu słów, samo czytanie za dziecko nie rozwiąże różnicy umiejętności.

Czy najmłodsze dziecko rozumie, co ma zrobić podczas swojej kolejki?
Czy starsze dziecko ma wybór, który będzie dla niego interesujący?
Czy między ruchami jest dość mało czekania, żeby wszyscy chcieli zostać przy stole?

Połącz graczy w pary i podziel decyzje

Gra w parze z bardziej doświadczonym uczestnikiem jest jednym ze sposobów dostosowania rozgrywki do młodszych dzieci. Inną możliwością jest gra kooperacyjna, w której wszyscy dążą do wspólnego celu. Oba rozwiązania opisuje poradnik rodzinnych planszówek.

Proponujemy jednak ustalić podział zadań, żeby młodszy gracz nie został wyłącznie osobą przesuwającą pionek. Starszy może przeczytać kartę i wyjaśnić dostępne możliwości, a młodszy wybrać jedną z nich. W kolejnej turze zamieńcie się rolami, jeśli zadanie na to pozwala. Podpowiedź powinna zostawiać miejsce na odpowiedź: „Możemy pójść tutaj albo tutaj. Którą drogę wybierasz?”.

Zapytaj starsze dziecko, czy chce tworzyć parę z rodzeństwem. Jeśli woli samodzielną grę, młodszemu może towarzyszyć dorosły. Przy wspólnym celu również zostawcie każdemu prawo do własnego ruchu, zamiast powierzać wszystkie decyzje osobie najlepiej znającej zasady.

Uprość zasady jawnie przed rozpoczęciem

Nasza propozycja to jedna zmiana na pierwszą partię. Ogłoś ją wszystkim przed rozdaniem kart i upewnij się, że każdy ją rozumie. Powiedz jasno, że gracie w domowy wariant. Unikaj dodawania ułatwień dopiero wtedy, gdy młodsze dziecko zaczyna przegrywać — pozostali uczestnicy powinni wcześniej znać warunki zabawy.

Jawną rundę próbną, podczas której pokazujecie karty i wspólnie omawiacie ruchy, o ile nie zepsuje to właściwej partii.
Rezygnację z mierzenia czasu podczas poznawania zadań.
Korzystanie z prostszego wariantu opisanego w instrukcji.
Pomoc w odczytywaniu tekstu i liczeniu punktów, bez wybierania ruchu za dziecko.

Nie każda modyfikacja pasuje do każdego pudełka. Jeśli usunięcie zasady odbiera sens rozgrywce, wybierzcie inną grę. Po zakończeniu zapytajcie, czy zostawiacie ułatwienie, czy następnym razem wracacie do pełnych zasad.

Daj najmłodszemu konkretne zadanie

Jeśli dziecko nie jest jeszcze gotowe na samodzielną partię, proponujemy zaprosić je do wybranych czynności. Nie musi uczestniczyć w każdej turze. Uzgodnijcie zadanie, które ma widoczny efekt i nie wymaga ujawniania cudzych kart ani zmieniania ich układu.

Rzucanie kostką w turze wspólnego zespołu.
Przesuwanie pionka i liczenie pól razem z dorosłym.
Dobieranie karty ze stosu wtedy, gdy przewidują to zasady.
Układanie zdobytych elementów zespołu lub podawanie potrzebnych żetonów.

Nie traktuj tej roli jako obowiązku na cały wieczór. Gdy dziecko chce odejść, pozwól mu skończyć udział po wykonaniu zadania. Przy kolejnej partii może spróbować czegoś innego albo ponownie dołączyć do pary.

Zaplanuj krótką partię i spokojne zakończenie

Nasza propozycja wieczoru to jedna wspólna krótka partia, przerwa i dopiero potem decyzja o kolejnej. Lepiej wybrać grę z naturalnie krótkim zakończeniem niż przerywać długą rozgrywkę w przypadkowym momencie. Jeśli ustalacie limit rund, uzgodnijcie też wcześniej sposób rozstrzygnięcia wyniku.

Przygotuj elementy i pokaż cel gry oraz jeden przykładowy ruch.
Ustal pary, zakres pomocy i ewentualne uproszczenie.
Rozegrajcie partię, dając każdemu czas na własną decyzję.
Po zakończeniu zapytaj, kto chce rewanżu, przerwy lub zmiany gry.

Przy rozczarowaniu wynikiem nazwij sytuację spokojnie: „Chciałeś wygrać i jest ci przykro”. Zaproponuj przerwę, zamiast natychmiast wymagać rewanżu. Starsze dzieci mogą później zagrać w trudniejszy tytuł z dorosłym. Wspólny wieczór nie wymaga, żeby wszyscy uczestniczyli w każdej rozgrywce.

Czego szukasz?