Janusz Gajos
aktor teatralny i filmowy, pedagog i fotograf
Janusz Jerzy Gajos – urodzony na terenie dzisiejszej Dąbrowy Górniczej aktor teatralny i filmowy, pedagog oraz fotograf, znany między innymi z roli Janka Kosa w serialu „Czterej pancerni i pies”.
Janusz Jerzy Gajos jest polskim aktorem teatralnym i filmowym, pedagogiem oraz fotografem. Urodził się 23 września 1939 roku na terenie dzisiejszej Dąbrowy Górniczej, gdzie spędził pierwszych 11 lat życia. Związek artysty z miastem ma więc charakter biograficzny: właśnie tutaj przypada miejsce jego urodzenia i najwcześniejszy okres dzieciństwa. Później zamieszkał w Będzinie, pozostając osobą wywodzącą się z Zagłębia Dąbrowskiego. S1S2S3
Dąbrowskie miejsce urodzenia
Filmweb podaje Dąbrowę Górniczą jako miejsce urodzenia Janusza Gajosa, a data widniejąca w profilu aktora to 23 września 1939 roku. Drugie źródło biograficzne również wskazuje, że artysta urodził się w Dąbrowie Górniczej. Regionalny portal 24Zagłębie ujmuje tę informację bardziej precyzyjnie, pisząc o narodzinach na terenie dzisiejszej Dąbrowy Górniczej. S1S2S3
Według regionalnego źródła Gajos spędził na tym obszarze pierwszych 11 lat życia, a następnie mieszkał w Będzinie. Informacja ta pozwala opisać jego relację z Dąbrową Górniczą szerzej niż tylko przez zapis miejsca urodzenia: miasto i jego dzisiejszy obszar były również przestrzenią najwcześniejszego etapu jego życia. S3
Początki drogi aktorskiej
Artystyczna droga Janusza Gajosa rozpoczęła się jeszcze przed ukończeniem łódzkiej szkoły filmowej. Jedno ze źródeł wskazuje także na jego działalność w Teatrze Dzieci Zagłębia. Studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi ukończył w 1965 roku, natomiast dyplom uzyskał w 1971 roku. S1S2
W 1964 roku Gajos pojawił się w filmie „Obok prawdy”. Przełomem w jego rozpoznawalności stała się rola Janka Kosa w serialu „Czterej pancerni i pies”, w którym wystąpił dwa lata później. Kreacja ta przyniosła mu ogólnopolską popularność i pozostaje jednym z najczęściej przywoływanych punktów jego aktorskiego dorobku. S1S2
Teatr, kino i telewizja
Kariera Gajosa obejmuje teatr, film i produkcje telewizyjne. Występował na scenach warszawskich teatrów Komedia, Polskiego, Kwadrat, Dramatycznego i Powszechnego. Rozległość tego dorobku pokazuje również zestawienie Filmwebu, które przypisuje mu ponad sto pozycji filmograficznych, obejmujących role aktorskie, występy gościnne i pracę w dubbingu. S1
Wśród ważnych tytułów z jego udziałem źródła wymieniają „Przesłuchanie”, „Ucieczkę z kina Wolność” oraz „Zemstę”. Filmografia obejmuje również między innymi „Żółty szalik”, „Jasminum”, „Body/Ciało”, „Kler”, „Kamerdynera” i serial „Rojst”. W produkcjach tych Gajos występował w zróżnicowanych rolach, od bohaterów pierwszoplanowych po wyraziste postacie drugiego planu. S1S2
Do wyszczególnionych w źródle kreacji należą major Zawada w „Przesłuchaniu”, cenzor Rabkiewicz w „Ucieczce z kina Wolność”, brat Zdrówko w „Jasminum”, prokurator Janusz Koprowicz w „Body/Ciało” oraz arcybiskup Mordowicz w „Klerze”. W serialu „Rojst” aktor zagrał Stefana Jassijeja, a w „Kamerdynerze” Bazylego Miotke. S1
Nagrody i uznanie
Dorobek Janusza Gajosa został uhonorowany licznymi nagrodami. Filmweb odnotowuje pięć nagród Orzeł oraz czternaście innych wyróżnień, a także kilkanaście nominacji. Aktor jest również kilkakrotnym laureatem Złotej Kaczki i Wiktora. W ankiecie tygodnika „Polityka” dotyczącej najważniejszych aktorów XX wieku zajął trzecie miejsce. S1
W 1998 roku odsłonięto gwiazdę Janusza Gajosa w łódzkiej Alei Gwiazd. W 2007 roku otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”, a w 2011 roku Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Są to udokumentowane formy uznania dla jego wkładu w polską kulturę i sztukę. S1S2
Fotografia i działalność pedagogiczna
Poza pracą aktorską Gajos zajmuje się fotografią i jest przedstawiany także jako profesor. Fotografia pozostaje rozwijaną przez niego od wielu lat dziedziną twórczości. Opisywana w źródle wystawa obejmowała między innymi fotografie przyrody oraz przestrzeni miejskich, ukazując tę część jego działalności artystycznej niezależnie od teatru i filmu. S2
Publiczny dorobek Janusza Gajosa łączy zatem kilka obszarów: aktorstwo teatralne, filmowe i telewizyjne, działalność pedagogiczną oraz fotografię. Dla Dąbrowy Górniczej pozostaje postacią istotną przede wszystkim jako artysta urodzony na obszarze dzisiejszego miasta i związany z nim przez pierwsze lata życia. S1S2S3
Czytaj także: Dawid Podsiadło oraz Jacek Łapot.